Rechtsplegingsvergoeding Uitgelegd – België | Artikel 1022 & Berekening

De rechtsplegingsvergoeding (afgekort: RPV) is een forfaitaire vergoeding die de verliezende partij in een rechtszaak moet betalen aan de winnende partij. Ze dient als gedeeltelijke tegemoetkoming in de kosten en erelonen van de advocaat van de winnende partij. Let wel: het gaat om een wettelijk vastgesteld forfait, geen terugbetaling van de werkelijk betaalde advocaatkosten. Het werkelijke honorarium van een advocaat kan aanzienlijk hoger liggen.

De rechter stelt de hoogte van de rechtsplegingsvergoeding vast op basis van een lijst met bedragen die door de overheid is opgesteld. Die lijst bestaat uit drie categorieën:

Onze tool berekent niet alleen de standaard rechtsplegingsvergoeding, maar houdt ook rekening met bijzondere situaties. Voor elke berekening toont de tool vijf belangrijke bedragen:

De belangrijkste wettelijke bepalingen over de rechtsplegingsvergoeding zijn:

Op 6 juni 2024 is een aanpassing van artikel 8 in werking getreden (KB van 16 mei 2024) die de berekeningswijze voor de indexatie van de rechtsplegingsvergoeding heeft gewijzigd. De basis-, minimum- en maximumbedragen blijven gekoppeld aan het indexcijfer van de consumptieprijzen, maar de berekeningsmethode is verfijnd om beter aan te sluiten bij de werkelijke koopkrachtveranderingen.

Soms omvat een rechtszaak meerdere vorderingen, bijvoorbeeld terugbetaling van geld en het laten staken van een bepaalde handeling. Dit noemen we een 'gemengde vordering'.

Onze tool hanteert vier methoden om de rechtsplegingsvergoeding te berekenen, zoals in de wet is voorgeschreven:

Wij doen ons uiterste best om u altijd de meest recente en heldere informatie te bieden:

Alle informatie op deze website is uitsluitend bedoeld ter ondersteuning en is niet officieel of juridisch bindend. Onze berekeningen baseren zich op de wet en relevante rechtspraak, maar uiteindelijk bepaalt de rechter in uw zaak het precieze bedrag. Het is dus van belang de wet nauwkeurig te raadplegen of advies in te winnen bij een juridisch expert.

Veel particulieren en ondernemingen beschikken over een rechtsbijstandsverzekering die een deel of het geheel van de advocaatkosten dekt bij een geschil. De rechtsplegingsvergoeding speelt in dat kader op twee manieren een rol.

De rechtsplegingsvergoeding wordt van rechtswege opgelegd aan de verliezende partij.

Ja — de rechtsplegingsvergoeding en schadevergoeding zijn volledig aparte kostenposten.

Ja, maar voor bepaalde voorzitters gelden afzonderlijke — doorgaans lagere — tarieven.

Zonder advocaat heeft de winnende partij in principe geen recht op de standaard rechtsplegingsvergoeding.

Ja — artikel 1022 Ger.W. kent ze van rechtswege toe aan de winnende partij.

Ja, maar enkel als onderdeel van een hoger beroep tegen het vonnis als geheel — niet als afzonderlijk beroep.

Bij verstek wordt het minimumbedrag toegekend — niet het basisbedrag.

Ja — artikel 162bis Sv. regelt ze in strafzaken, onder een afzonderlijk regime.

Een wettelijk plafond geldt: de totale verschuldigde vergoeding mag niet meer bedragen dan tweemaal het hoogste maximumbedrag.

Nee — rechtbanken oordelen consequent dat de rechtsplegingsvergoeding geen vergoeding voor diensten is en bijgevolg geen btw draagt.

De bedragen voor 2026 worden bepaald door indexering op basis van het CPI — niet door een vaste jaarlijkse aanpassing.

De rechtsplegingsvergoeding zoals wij ze vandaag kennen, bestaat in haar huidige vorm sinds 2008. Vóór de wet van 21 april 2007 was het in België niet mogelijk om advocaatkosten rechtstreeks te verhalen op de verliezende partij — enkel bepaalde gerechtskosten konden worden teruggevorderd. Dit stond in schril contrast met de rechtsstelsels van onze buurlanden, waar systemen van kostenverhaal al langer ingeburgerd waren.